JOKIN MITXELENA ERIZE

TONTOLAPIKOri barre egiten zioten haurrek: “TONTOLAPIKO, PIKO, PIKO, A ZER MUTIKO BARREGARRIZKO”.

Herri menditsu batean, bizi omen zen neskatxa bat ama, aita eta amonarekin. Eta beti ibiltzen zenez zapata gorri batzuk jantzita, eta beti hizketan zapata gorri haiekin, denek deitzen zioten ZAPATAGO

Nolako piku arbola Katua etxeko atarian orbelei so bizi da lasai bizi da eroso. Zumezko besaulkia besaulkian kuxina kuxinaren gainean katu mutur fina.

Nolako piku arbola Hamar ardi bi ahari bost arkume haiekin nahasian lau antxume. Artalde bitxi artalde txiki lurrean bazka gaztainondoa aterki.

Manuel txikia Extremaduratik etorri da Euskal Herrira. Baina Manuel ez da oporretan etorri, Larrañetako kuartelera baizik, aita guardia zibila duelako. Eta Manuel txikiak bere egonaldiaren berri emango digu: kuarteleko bakardadea eta pikondoko txabola, Ebaren adiskitasuna eta Keparen gorrotoa eta, azkenean, basurdeak eta errealitate belgurgarri eta burrunbatsua Hona hemen haurrek ere irakur dezaketen ipuina, 8-88 urte bitarteko irakurleentzako istorio hunkigarri eta zirraragarria, agian gure inguruari eta gure albokoari desberdin begiratzen lagunduko diguna.

Narrativa

ZUNI poema liburua da, Aizkorri argitaletxe honek berak argitaratutako JIRAN-BIRAN deritzan poema liburuaren segidakoa. Liburu hartan, poema laburrak idatzi bazituen Pello Añorgak, oraingoan ere esan daiteke antzera jokatu duela Pellok, bizitzaren dantza erritmikoan sarraraziz, bizitzaren sekretuak elkarrekin konpartitu ditzagun, elkarren arteko hitzaren oihartzunak eta txirikordak burutuz. Alabaina, hori bai, liburu hartan ez bezala, esan daiteke gai nagusi bat dagoela liburu honetan: maitasuna. Izan ere, ZUNI liburua maitasunezko harreman bizian baitago ainguratua, non denbora eta espazioa hartzen den elkarri kantatzeko (12-13 or.), elkar ukitzeko ( 42-43 or.), musukatzeko ( 14 or. ), bidaiatzeko (16-17 or.), hegan egiteko (8 or.), eta abar egiteko, denbora eta espazio zabalean zehar: direla olatuak, dela elurra, dela euria edo ekia, orain txinpartak elkarrekin ereinez, orain argia ilunarekin sustraituz, orain isiltasuna garrasiarekin batera uztartuz. Azken finean, biziaren taupadak gertuago entzun ahal izan ditzagun, elkarrekin, Ni eta Zu, Zu eta Ni, ZUNI, maitasunean.

Dentro da coleccion "¿E que?".

Puka artzain-txakurraren lagunek gaurkoan ez daukate plan onik. Marina Mostaza, Nora Ketchup, Kepa Piper, Blas Amuarrain eta Lizar Txanpu erabat aspertuta daude. Ondo pasatzen ari den bakarra Puka da: Kepa Piperrek errekako putzu handira botatzen dion makila harrapatuz jostatzen ari da. Halako batean, ordea, Pukak Erdiko Kaletik Mateo Legami herriko okina ikusi du aiene batean, guztiz aztoratuta. Ronaldo oilarrak ihes egin dio eta haren kukurrukurik gabe, ezin du herriko bizilagunentzat ogia egiteko garaiz esnatu. Ronaldok erabaki du mundua ikusi nahi duela eta ihes egin du. Herriko biztanle guztien gosari goxoak daude arriskuan.

Beldurrez eta misterioz osatutako kontakizuna duzu hau Ausartuko al zara irakurtzen?Tira, andereño. Tomasek ez dakien zerbait baldin badakizu, esan eta kito!Lasai, Oihan. Urguilutar batzuek diotenez, mutil hil berri horren hilobiko harri losa mugitua aurkitu omen dute.Eta hildako mutikoa banpiro bilakatu bada? Ez ahaztu mutikoaren lepoko zauriak oso arraroak zirela.Bai, horixe eta bera, Marina. Zu eta zure fantasiazko mundua.Zer fantasia eta zer fantasio, Oihan! Saguzarrak, katu beltzak, hildako mutikoaren lepoko zauri susmagarria, hilobiko harri losa mugitua Ireki begiak, motel!

Artikutzako Gamio etxean gizon bat azaldu da hilzorian. Aizkoraz jotako zauri latz bat darama petxoan.Artikutzako meatzarien artean, azkar zabaldu da gizon hori Berdafiyo baserrikoarekin tratutan ibiltzen den Tratuko bandidoa dela.

Familia guztiak dira xelebreak. Baina xelebreetan xelebreena Erramun Babarrun, Mariaje Potaje, Serafin Mokofin eta Arantxa Balantxarena

Puka, erleak eta traktoreak. Mitxelena Eritze, Jokin. Egun-pasa doa Puka bere familiarekin. Aitona-amonen baserrira doaz, ondo jan eta hobeto pasatzeko asmoarekin, baina burugabe samarrak dira denak ere, arriskuez ohartzen ez direnak, eta Pukak, bere usaimenari esker, bataren eta bestearen atzetik ibili behar, gizaki arraio horiek deskalabrurik ez izateko.Txakur baten ikuspegitik idatzi du Jokin Mitxelenak bere estreinaldiko liburu hau: istorio alai eta eder bat,naturaren kolorez eta usainez betea: erleak, traktoreak, belarra, intxaurrak, txokolatea, erregaliza...

Ettore Bilboko etxe dotore batean bizi da; abokatua du ama eta medikua aita, eta, bere etorkizunerako hobe delakoan, ikastetxe pribatu batera, alemanezko klaseetara eta kontserbatoriora bidaltzen dute gurasoek. Ettorek beste plan batzuk ditu, ordea: ahal bezain laster, artzaina izan nahi du.

Nik ez daukat anaiarik eta ez arrebarik; baina badaukat aita eta badaukat ama. Eta badaukat munstro bat, nire laguna dena: Mux. Gaur nire ama etorri da gelara eta heldu dit belarritik, untxi bati bezala, eta deitu dit Okakanarru". Eta esan dit jostailu guztiak jaso behar ditudala, oso desordenatuta dudalako nire gela; eta gogorarazi dit gaur larunbata dela, eta, larunbatero bezala, aitaren etxera joan behar dudala bazkaltzera, berari tokatzen zaio-eta Ozaintza".

Puka artzain-txakurraren lagunak kresal eta arrain usaina nagusi diren herri batean daude. Halako batean, sekulako burrunbak hartu du herriko portu txikia; neska arraunlarien garaipena ospatzen ari dira. Etxafuegoak botatzearekin bat Pukak, beldurtuta, hanka egin du herriko kaleetan barna, Ananse armiarma lagun berriarekin. Alabaina, lagunek ez dute bakarrik utziko; Marina Mostaza, Nora Ketchup, Kepa Piper, Blas Amuarrain y Lizar Txanpu Pukaren desagerpenaz ohartu direnean, ziztu bizian atera dira bila. Mendian hasi eta itsason amaituko dute ibilaldi zirraragarria.